Vitamin D có tác dụng có lợi cho sức khỏe xương khớp suốt đời thông qua một số chức năng chính:
- Nó hỗ trợ quá trình hấp thụ canxi từ thức ăn trong ruột.
- Nó có tác dụng điều hòa giảm mức độ hormone tuyến cận giáp dẫn đến giảm mất xương.
- Nó đảm bảo quá trình tái tạo và khoáng hóa xương diễn ra đúng cách.
- Nó có tác dụng kích thích trực tiếp lên mô cơ và do đó có thể làm giảm nguy cơ té ngã.
- Nó làm tăng mật độ khoáng chất của xương.
Nguồn cung cấp vitamin D chính đến từ việc tiếp xúc với ánh nắng mặt trời: vitamin D được tạo ra trong da khi da tiếp xúc với tia cực tím B. Loại vitamin D được tạo ra trong da được gọi là vitamin D3 (cholecalciferol), trong khi dạng vitamin D trong chế độ ăn uống có thể là vitamin D3 hoặc một phân tử có cấu trúc tương tự có nguồn gốc từ thực vật được gọi là vitamin D2 (ergocalciferol).
Rất ít thực phẩm giàu vitamin D tự nhiên. Các nguồn thực phẩm chứa vitamin D bao gồm cá béo như cá hồi, cá mòi và cá thu, trứng, gan, và ở một số quốc gia là các thực phẩm được tăng cường vitamin D như bơ thực vật, các sản phẩm từ sữa và ngũ cốc.
Ở trẻ em và người lớn, việc để tay, mặt và cánh tay tiếp xúc với ánh nắng mặt trời từ 10 đến 15 phút mỗi ngày thường là đủ đối với hầu hết mọi người. Tuy nhiên, lượng vitamin D được sản sinh từ ánh nắng mặt trời phụ thuộc vào thời gian trong ngày, vĩ độ địa lý, màu da, tuổi tác và việc sử dụng kem chống nắng, cùng nhiều yếu tố khác. Đặc biệt, ở người cao tuổi, da sản sinh ra lượng vitamin D ít hơn gấp 4 lần khi tiếp xúc với ánh nắng mặt trời so với người trẻ tuổi.
Do thời gian bán hủy của vitamin D là từ ba đến sáu tuần, nên nồng độ vitamin D ở các vĩ độ phía bắc đạt đỉnh điểm theo mùa vào tháng Chín, và thấp nhất vào đầu mùa xuân. Nói cách khác, việc bổ sung đủ vitamin D trong mùa hè có thể không đảm bảo đủ lượng vitamin D cần thiết trong những tháng mùa đông và đầu mùa xuân.
Có mối lo ngại rằng lối sống ngày càng ít vận động trong nhà của mọi lứa tuổi đã dẫn đến tình trạng thiếu vitamin D trong dân số trên toàn thế giới. Điều này có thể gây hại cho sức khỏe xương.
Khuyến nghị về vitamin D
Các khuyến nghị về vitamin D từ nhiều tổ chức y tế tập trung vào việc chăm sóc bệnh nhân mắc hoặc có nguy cơ mắc bệnh loãng xương thường khuyến nghị lượng vitamin D hấp thụ cao hơn hoặc nồng độ 25(OH)D cao hơn so với mức khuyến nghị hàng ngày của IOM (NAM) dành cho người cao tuổi.
|
Nhóm tuổi (năm)
|
Khuyến nghị về lượng vitamin D cần thiết cho cộng đồng (Viện Y học, Viện Hàn lâm Khoa học Quốc gia)
|
Khuyến nghị lượng vitamin D cần thiết cho cộng đồng (IOF)
|
|
0-1
|
*
|
Chưa được đánh giá
|
|
1-59
|
600 IU/ngày
|
Chưa được đánh giá
|
|
60-70
|
600 IU/ngày
|
800 - 1000 IU/ngày
|
|
71+
|
800 IU/ngày
|
800 - 1000 IU/ngày
|
|
Mức 25(OH)D mục tiêu
|
50 nmol/l tốt cho sức khỏe xương ở mọi lứa tuổi
|
50 nmol/l để phòng ngừa té ngã và gãy xương
|
|
* Lượng hấp thụ đầy đủ là 400 IU/ngày.
IOF bao gồm tất cả những người bị loãng xương, không phân biệt tuổi tác và cho biết rằng một số người có thể cần lượng hấp thụ cao hơn để đạt được nồng độ 25(OH)D trong huyết thanh là 50 nmol/l.
|
IOF khuyến nghị người lớn tuổi từ 60 tuổi trở lên nên bổ sung vitamin và khoáng chất với liều lượng từ 800 đến 1000 IU/ngày, vì điều này có liên quan đến việc tăng cường sức mạnh cơ bắp và cải thiện sức khỏe xương.
Ở những người có nguy cơ cao, việc bổ sung vitamin D có thể làm giảm nguy cơ gãy xương và té ngã nếu liều lượng vitamin D hàng ngày lớn hơn 700 IU. Ngược lại, các nghiên cứu sử dụng liều lượng vitamin D lớn hàng năm đã báo cáo nguy cơ té ngã và gãy xương hông tăng cao. Do đó, nên tránh việc bổ sung vitamin D liều cao hàng năm.
Cả vitamin D2 và vitamin D3 đều được sử dụng trong thực phẩm chức năng và để tăng cường dinh dưỡng trong thực phẩm. Vitamin D được uống dưới dạng thực phẩm bổ sung sẽ được hấp thụ tốt nhất khi dùng cùng với thức ăn vì đây là vitamin tan trong chất béo.
Các thử nghiệm lâm sàng đã chứng minh vitamin D3 hiệu quả hơn vitamin D2 trong việc giảm nguy cơ té ngã và gãy xương.
Thiếu vitamin D
Do lối sống ngày càng ít vận động trong nhà, tình trạng thiếu vitamin D được xem là một vấn đề toàn cầu. Một báo cáo của Nhóm làm việc IOF về tình trạng vitamin D toàn cầu và các yếu tố quyết định sự thiếu hụt vitamin D cho thấy rằng nồng độ vitamin D thấp rất phổ biến ở người trưởng thành, thậm chí tình trạng thiếu vitamin D còn phổ biến ở các quốc gia nhiều nắng ở Trung Đông và một số vùng của châu Úc.
Những đối tượng dễ bị thiếu vitamin D nhất là:
- Người cao tuổi nói chung và đặc biệt là những người sống trong viện dưỡng lão hoặc các cơ sở chăm sóc tập trung.
- Những người sống ở vĩ độ phía bắc với lượng ánh nắng mặt trời tiếp xúc tối thiểu.
- Những người mắc bệnh làm giảm khả năng hấp thụ vitamin D từ ruột (ví dụ như bệnh viêm ruột).
- Những người có tông màu da sẫm hơn.
- Những người vì lý do y tế hoặc văn hoá không thể để da tiếp xúc với ánh nắng mặt trời.
Mặc dù vấn đề này đang được cải thiện nhanh chóng, việc xác định ngưỡng chẩn đoán chung về tình trạng vitamin D vẫn còn phức tạp do thiếu các phương pháp xét nghiệm tiêu chuẩn hóa và sự khác biệt giữa các nhóm dân số. Tuy nhiên, theo hướng dẫn chung, thiếu vitamin D có thể được định nghĩa là mức 25(OH)D dưới 50 nmol/l (< 20 ng/ml), trong đó đã ghi nhận sự gia tăng quá trình tiêu xương và tăng nồng độ hormone tuyến cận giáp (PTH). Mức thấp hơn 25 nmol/l (< 10 ng/ml) được coi là thiếu hụt nghiêm trọng và có thể gây ra các tác dụng phụ như còi xương ở trẻ sơ sinh và nhuyễn xương ở người lớn. Ở các nước công nghiệp hóa, còi xương và nhuyễn xương là những bệnh tương đối hiếm gặp. Tuy nhiên, tình trạng thiếu vitamin D ở mức độ nhẹ hơn lại phổ biến và có thể dẫn đến loãng xương.
Duy trì đủ lượng vitamin D trong thai kỳ rất quan trọng, vì có một số bằng chứng cho thấy sự thiếu hụt vitamin D trong thai kỳ sẽ ảnh hưởng đến sự phát triển xương của thai nhi, điều này có thể là yếu tố nguy cơ gây loãng xương sau này.
Tổng quan về ngưỡng vitamin D:
|
< 25 nmol/l (<10 ng/ml)
|
Thiếu hụt nghiêm trọng
|
|
25-49 nmol/l (10-19 ng/ml)
|
Thiếu hụt
|
|
50-74 nmol/l (20-29 ng/ml)
|
Thiếu hụt
|
|
75-110 nmol/l (30-44 ng/ml)
|
Sự đầy đủ
|
Ai nên được xét nghiệm
Tình trạng vitamin D có thể được đánh giá bằng cách đo nồng độ 25-hydroxyvitamin D trong máu. Việc bổ sung vitamin D có thể được khuyến nghị ngay cả khi không cần xét nghiệm máu ở những bệnh nhân loãng xương.
Các hướng dẫn quốc tế khuyến cáo rằng phép đo này không nên được sử dụng như một công cụ sàng lọc, và chỉ nên nhắm đến những người có nguy cơ thiếu vitamin D nghiêm trọng (xem các yếu tố được liệt kê ở trên) có thể cần liều lượng vitamin D cao hơn để khắc phục tình trạng thiếu hụt.
Nguồn: https://www.osteoporosis.foundation/vitamin-d-recommendations